Zoeken naar zekerheid

Als assistent-onderzoeker werkte ik mee aan Zoeken naar zekerheid, in opdracht van het Verbond van Verzekeraars uitgevoerd door Marco van Leeuwen en Jacques van Gerwen. In 2000 verscheen het resultaat, vier geïllustreerde boeken over de risico’s die het bestaan van de Nederlanders bedreigden tussen 1500 en 2000; aan de orde komen bijvoorbeeld ziekte, oorlog en natuurrampen, de manier waarop men probeerde deze risico’s te voorkomen dan wel de  gevolgen ervan te beperken – bijvoorbeeld door verzekeringen van bezittingen en van levens.

Ik deed hiervoor onder andere onderzoek naar pest, cholera en syfilis, de omgang met ziekte, hoe weeshuizen en ziekenhuizen zich ontwikkelden, boeren, kooplieden, landarbeiders en zeelieden in de vroegmoderne tijd en de risico’s die hen bedreigden, brandpreventie en -bestrijding, vervuiling en ontbossing, overstromingen, stormvloeden en oorlogen.

Verder deed ik onderzoek voor mini-biografieën van bijvoorbeeld de ambachtsman Hermanus Verbeeck, Johan de Witt als de eerste Nederlandse actuaris, vroedvrouw Catharina Geertruida Schrader, brandweerondernemer Jan van der Heyden, jonker en ‘oorlogsslachtoffer’ Sweder Schele, molenbouwer Jan Adriaenszoon Leeghwater en nog anderen. Verder zijn er korte case-studies over stads- en dorpsbranden als die van De Rijp in 1654, de Allerheiligenvloed, en de schipbreuk van de Lutine.

Het werk voor dit project stond gelijk aan een crash course sociale geschiedenis, en legde het fundament voor later sociaal-historisch onderzoek.

De grote brand in de Rijp. 1654

De grote brand in de Rijp. 1654

 

De Rijke Republiek, eerste boek van Zoeken naar Zekerheid